Ritucharya czyli ajurweda a cykl pór roku

Ciało funkcjonuje wg naturalnego rytmu, chodzi tu zarówno o biorytm związany cyklem dnia i nocy, ze zmieniającymi się porami roku, fazami księżyca, z cyklem menstruacyjnym…

Dzisiaj pochylmy się nad rituacharya, czyli nad tym, co ajurweda ma do powiedzenia na temat zmieniających się pór roku i ich wpływu na nasze samopoczucie i zdrowie.

Słowo ritucharya to zlepek dwóch sanskryckich słów: ritu oznaczającego porę roku, i charya – zalecenia. Czyli  ritucharya oznacza zalecenia dotyczące pór roku, wskazówki jaki tryb życia należy wieść w poszczególnych porach roku, aby utrzymać się w zdrowiu przez cały rok. Bo wszak ajurweda to taki system medyczny, który kładzie bardzo mocny nacisk na prewencję, na zapobieganie chorobom; nadrzędnym celem ajurwedy jest Swasthyashya Swasthya Rakshanam, czyli utrzymać zdrowie zdrowych, a dopiero w następnej kolejności Aturashya Vikara Prashamanancha, czyli leczyć choroby chorych (źródło: Charaka Samhita)

Wraz ze zmieniającymi się porami roku widzimy jak zmienia się nasze otoczenie, jak zmienia się przyroda – jak na wiosnę eksploduje zieleń i rozwijają się kwiaty, latem dojrzewają muskane słońcem owoce, jesienią opadają kolorowe liście, zimą zwierzęta układają się do snu, a ziemia odpoczywa. Chcąc nie chcąc jesteśmy częścią przyrody, a wszelkie zmiany jakie w niej zachodzą mają wpływ również na nas. Ajurweda zaleca nam dostosować się do rytmu przyrody, zmieniającego się wraz ze zmianą pór roku, bo takie życie w zgodzie z naturą i jej cyklami daje nam gwarancję zdrowia i dobrego samopoczucia.

ajurweda_dla_piekna1

Z pewnością łatwiej żyć w rytmie przyrody, gdy za oknem piękne widoczki 😉

Jeden z fundamentalnych dla ajurwedy tekstów Ashtanga Hridaya, dzieli rok na dwa okresy, w zależności od położenia Słońca i wzajemnego ułożenia Słońca i Ziemi w stosunku do siebie:

  • Uttarayana – związany z przesileniem zimowy, w ramach którego są trzy pory roku: Shishira (zima), Vasanta (wiosna) i Grishma (lato). Mówiąc bardziej „po naszemu” to okres od połowy stycznia do połowy lipca, kiedy to stopniowo robi się coraz cieplej i bardziej sucho,
  • Dakshinayana – związany z przesileniem letnim, w ramach którego mamy kolejne trzy pory roku: Varsha (pora monsunowa), Sharata (jesień) i Hemanta (późna jesień). Generalnie to okres od połowy lipca do połowy stycznia, kiedy to robi się stopniowo coraz chłodniej

Ashtanga Hridaya szczegółowo opisuje każdą z sześciu pór roku i daje konkretne zalecenia co do tego, jak się mamy zachowywać, co jeść, jak się ubierać, jak powinna wyglądać nasza aktywność fizyczna (w tym seksualna) w poszczególnych porach roku. Nie będę tutaj tego wszystkiego drobiazgowo omawiać. Skoncentruję się na nieco innym aspekcie ritucharya – na spojrzeniu na pory roku od strony dosz, bo tak jest najłatwiej i najbardziej syntetycznie.

Otóż, podobnie jak w ciągu doby poszczególne dosze dominują w określonych godzinach, tak i dominują one w ciągu roku w pewnych okresach czy porach roku, z którymi mają cechy wspólne. I tak dosza vata dominuje w okresach, kiedy jest chłodno, sucho i wietrznie, np. jesienią lub zimą. Dosza kapha z kolei przeważa w przyrodzie wówczas gdy jest chłodno i wilgotno, czyli gdy zima przechodzi w wiosnę, albo gdy jest jesienna plucha. Natomiast dosza pitta dominuje w przyrodzie gdy jest gorąco. Jeśli masz w sobie dużo jakiejś doszy i ona jednocześnie dominuje w danym momencie w przyrodzie, musisz zwracać baczną uwagę na to, aby nie doszło u Ciebie do „wielkiej kumulacji” – dosza, która przeważa w Tobie zostanie spotęgowana, podsycona, zasilona przez doszę w przyrodzie, co doprowadzi do nierównowagi, i niechybnie do jakiegoś zaburzenia natury zdrowotnej, a być może nawet do choroby. Może jakiś przykład…. osoby typu Vata, u których dominuje dosza vata, mają suchą skórę. W okresach, gdy w przyrodzie dominuje dosza vata, czyli gdy jest sucho, chłodno i wietrznie, takie osoby są narażone na to, że ich skóra będzie sucha jeszcze bardziej, a wręcz przesuszona, a to – gdy długotrwałe – może doprowadzić do poważniejszych zmian skórnych typu np. AZS.

ritucharya

Dominacja poszczególnych dosz w przyrodzie w poszczególnych porach roku

O ogólnych zaleceniach ajurwedyjskich dla poszczególnych typów osobowości już pisałam (Vata, Pitta, Kapha) i to wszystko stosuj tym bardziej gdy w naturze dominuje dosza, której masz w sobie najwięcej, bowiem wtedy jesteś najbardziej narażona/narażony na zaburzenia. A z drugiej strony pamiętaj, że oprócz tej doszy, która u Ciebie przeważa, masz jeszcze w sobie pozostałe dosze, które okresowo mogą ulec u Ciebie zaburzeniu wtedy gdy dominują w naturze. Tego typu zaburzenia będą mniej widoczne, ale zwróć na to uwagę. Nawet jeśli jesteś Vata i raczej poleca się dla Ciebie ciepłe, rozgrzewające, tłustsze, treściwsze jedzenie, to w czasie gdy w przyrodzie dominuje dosza pitta, zastanów się, czy nie musisz zmienić swojej diety na taką bardziej Pitta – wychładzającą. Obserwuj siebie, swój organizm, obserwuj przyrodę i dostosowuj się, balansuj. To klucz do zdrowia.

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s